Co to jest EDTA ?

EDTA (kwas wersenowy) - to skrót od angielskiej nazwy EthylenoDiamineTetraAcetic. Jest to organiczny związek chemiczny i jednocześnie syntetyczny aminokwas. EDTA tworzy kompleksy chelatowe za pomocą 4 atomów tlenu i 2 atomów azotu z jonami metali dwu- i więcej wartościowymi, formując trwałe związki kompleksowe dobrze rozpuszczalne w wodzie.

Chelatacja EDTA

W terapii chelatowej stosuje się sole kwasu wersenowego. Ich działanie polega na wiązaniu metali dwuwartościowych, tworzeniu z nimi kompleksów dobrze rozpuszczalnych w wodzie, które jako substancje balastowe, niewchodzące w reakcję z płynami ustroju, są wydalane przez nerki. Najważniejsze działanie to wiązanie jonów metali ciężkich. Przy normalnym pH krwi (7,4) EDTA wiąże metale w opadającym porządku: żelazo+++, rtęć++, miedź++, aluminium+++, nikiel++, ołów++, kobalt++, cynk++, żelazo++, kadm++, mangan++, magnez++, wapń++.

EDTA w pierwszej kolejności łączy się z wapniem znajdującym się w surowicy krwi, potem z wapniem tkanek miękkich. Obecność tego pierwiastka w tych miejscach powoduje złe funkcjonowanie organizmu. Wapń w kościach tworzy silne związki, nie ma więc obaw, że zostanie stamtąd wypłukany. Ponadto początkowe obniżenie wapnia w surowicy krwi zmusza organizm do zwiększonej produkcji parathormonu, który powoduje zwiększone wbudowywanie wapnia w kość.

EDTA w medycynie

EDTA jest w medycynie znany. Stosuje się go m.in. w leczeniu zaburzeń rytmu komorowego serca, przy zatruciu glikozydami naparstnicy, przy hiperkalcemii, miejscowo w zmętnieniu rogówki. Jest stosowany do konserwacji krwi w bankach krwi - krew na EDTA może być przechowywana do 4 tygodni. EDTA jest stosowany przy transporcie narządów do przeszczepów, np. serce jest przewożone w 100% roztworze EDTA.

Jeszcze nie tak dawno w encyklopediach medycznych i podręcznikach można było bez problemu znaleźć informacje na temat EDTA, inaczej zwanego wersenianem dwusodowym. W podręcznikach farmacji można było przeczytać, że EDTA jest coraz powszechniej stosowany w celu oczyszczania organizmu ze złogów miażdżycowych. Wykazano bowiem, że EDTA zapobiega utlenianiu lipidów i cholesterolu, zmniejsza lepkość krwi, zwiększa elastyczność tętnic, umożliwia lepsze ukrwienie mięśnia sercowego i zapobiega powstawaniu choroby wieńcowej.

*Źródło: Leki współczesnej terapii – państwowy spis leków; wydanie z 2003 r.