Jak powstaje miażdżyca?
W przypadku naczyniowego pochodzenia chorób możemy mówić o kilku przyczynach ich powstawania. Mogą być skutkiem urazu fizycznego czy nadmiernej reakcji immunologicznej występującej pod postacią alergii, która w skrajnych przypadkach prowadzi do zwalczania przez nasze przeciwciała komórek własnego organizmu. Bywa, że są efektem działania toksyn, czyli trucizn chemicznych lub biologicznych, egzogennych - wprowadzonych do ustroju z zewnątrz lub endogennych - tworzących się w naszym organizmie w przebiegu procesów metabolicznych czy w wyniku zakażeń drobnoustrojami. Wyjątkowo rzadko są następstwem wady genetycznej. Mogą działać bezpośrednio toksycznie na tkanki lub utworzyć stan zapalny poprzez wywołanie reakcji obronnej naszego organizmu. Stan zapalny może prowadzić do uszkodzenia tkanek i narządów oraz do upośledzenia ich funkcji.
Opisane powyżej w dużym skrócie procesy mogą doprowadzić do uszkodzenia śródbłonka tętniczych naczyń krwionośnych. Śródbłonek jest ich warstwą wewnętrzną, która umożliwia sprawny przepływ krwi. Uszkodzenie to odpowiada za tworzenie się zmian miażdżycowych. Tak zaczyna się choroba zwana zarostową miażdżycą tętnic. W uszkodzonych miejscach dochodzi do narastania skomplikowanych biochemicznie struktur, które tworzą tzw. blaszki miażdżycowe. Proces ten prowadzi do zwężenia, a w skrajnych przypadkach do pełnej niedrożności tętnic. Krew przestaje dopływać do tkanki, czy narządu. Dochodzi do ich dysfunkcji (upośledzenia czynności).
Miażdżyca atakuje
W zależności od lokalizacji zmian mamy inne dolegliwości. W przypadku zmian niedokrwiennych w obrębie głowy może dochodzić do zaburzeń neurologicznych pod postacią bólów, zawrotów głowy, szumów w uszach, zaburzeń pamięci, problemów z koncentracją, osłabieniem wzroku, słuchu a nawet do udaru niedokrwiennego mózgu. Z kolei upośledzenie ukrwienia rdzenia kręgowego na różnych poziomach czy nerwów obwodowych daje dolegliwości określane jako zespoły neurologiczne.
Gdy największe zmiany dotyczą serca, dochodzi do choroby wieńcowej, zwanej również dławicą piersiową lub chorobą niedokrwienną serca objawiającą się w początkowej fazie bólami w klatce piersiowej, związanymi głównie z wysiłkiem oraz pojawianiem się duszności wysiłkowej. Ich następstwem może być zawał mięśnia sercowego.
Zmiany miażdżycowe w tętnicach kończyn dolnych prowadzą do dolegliwości bólowych w trakcie chodzenia, znanych jako chromanie przestankowe, czyli występowanie zmuszającego do zatrzymania się i odpoczynku, bólu łydek lub stóp. Pierwszym sygnałem bywają problemy z rozgrzaniem ochłodzonych stóp. Krytyczne niedokrwienie kończyn manifestuje się występującymi zwłaszcza nocą bólami spoczynkowymi, oziębieniem i bladością stóp. Mogą pojawiać się zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy (tzw. "stopa cukrzycowa") owrzodzenia i zmiany martwicze palców.
Zmiany niedokrwienne narządów wewnętrznych prowadzą do osłabienia lub utraty ich funkcji. W przypadku osłabienia przepływu krwi przez trzustkę może dojść do powstania cukrzycy typu II. W wyniku zmian niedokrwiennych żołądka czy jelit mogą nastąpić zaburzenia trawienne i bóle brzucha. W przebiegu procesu miażdżycowego zlokalizowanego w tętnicach gruczołów wewnętrznego wydzielania dochodzi do zaburzeń hormonalnych. Może to mieć wpływ na wahania poziomu cukru we krwi, nieprawidłowe ciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia zachowań, osłabienie możliwości seksualnych. Zmiany niedokrwienne, a co za tym idzie procesy zwyrodnieniowe mogą dotyczyć też nerek czy wątroby.
Narastające zwężenie drobnych tętnic obwodowych prowadzi do upośledzenia ukrwienia skóry, czego następstwem są zmiany wyglądu charakterystyczne dla procesu starzenia. Zmiany niedokrwienne w tzw. aparacie ruchu, czyli w mięśniach, kościach, stawach kończyn, stawach kręgosłupa mogą być jedną z przyczyn zmian zwyrodnieniowych powodujących, poza bólem oraz osłabieniem lub utratą funkcji, również znaczne wydłużenie czasu powrotu do ponownej, pełnej wydolności (czasu odpoczynku).
Okazuje się, że te tak różne dolegliwości mogą pochodzić z jednego źródła, a ich przyczyna jest taka sama. To zarostowa miażdżyca tętnic. Zmiany miażdżycowe tworzą się i narastają przez całe życie. Nikt z nas nie jest od nich wolny i tylko od stanu ich zaawansowania zależy, czy mamy dolegliwości, czy nie.
Jak zapobiegać miażdzycy? Jak z nią walczyć?
Odpowiedź na pierwsze pytanie jest, jak się wydaje, oczywista. Należy prowadzić tak zwany zdrowy tryb życia. Czyli dużo aktywności fizycznej i właściwe odżywianie. Problem diety jest dość złożony ze względu na zmieniające się poglądy na sposoby żywienia. Najbardziej istotne wydaje się być to, aby nasza dieta zawierała jak najmniej pokarmów wysoko przetworzonych i bogatych w węglowodany oraz dodatków chemicznych i była możliwie różnorodna. A także niezbyt obfita.
Leczenie miażdżycy może być zachowawcze. Oznacza to farmakologiczne wyrównywanie zaburzeń będących skutkiem procesu niedokrwiennego, czyli w zasadzie leczenie objawowe, prowadzone przez lekarzy różnych specjalności.
W skrajnych, często nagłych przypadkach konieczne jest leczenie, z założenia bardzo inwazyjne i niestety obarczone pewną liczbą powikłań. Jest to leczenie chirurgiczne, polegające zwykle na odtworzeniu krążenia poprzez ominięcie za pomocą by-passu niedrożnego odcinka tętnicy. Działanie to, choć często skuteczne, ograniczone jest zwykle do jednego, wybranego odcinka układu krwionośnego. Zmiany miażdżycowe natomiast mają charakter rozsiany i w mniejszym lub większym stopniu dotyczą całego ustroju. W związku z tym metody chirurgiczne mogą nam pomóc jedynie w zniwelowaniu jednego, największego w chwili obecnej zagrożenia, nie mając jednocześnie wpływu na dynamikę ogólnoustrojowego procesu miażdżycowego.
Chelatacja a miażdżyca
Lukę terapeutyczną pomiędzy objawowym, tradycyjnym leczeniem zachowawczym a siłą rzeczy ograniczonym do niewielkiego odcinka układu naczyniowego leczeniem chirurgicznym wypełnia metoda oparta na zadziwiających możliwościach wiązania jonów metali przez pewne związki chemiczne. Metoda ta to chelatacja, zwana również chelatoterapią, polegająca na wypłukiwaniu zmian miażdżycowych z całego układu tętniczego. Łączy ona skuteczność leczenia chirurgicznego z działaniem jednocześnie na cały organizm. W odróżnieniu od innych metod leczenia nie jest obarczona skutkami ubocznymi. Jedynym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest ciężka niewydolność nerek. Chelatacja polega ona wprowadzeniu w postaci kroplówki syntetycznego aminokwasu EDTA.
W leksykonie "Leki Współczesnej Terapii" wyd. z 2003r. w opisie EDTA można przeczytać: "W ostatnich latach EDTA jest coraz powszechniej stosowany w celu oczyszczania organizmu ze złogów miażdżycowych. Wykazano bowiem, że EDTA zapobiega utlenianiu lipidów i cholesterolu, zmniejsza lepkość krwi, zwiększa elastyczność tętnic, umożliwia lepsze ukrwienie mięśnia sercowego i zapobiega powstawaniu choroby niedokrwiennej serca."
EDTA łącząc się z metalami wychwytuje jony wapnia. Tworzą się w ten sposób tzw. związki kleszczowe. Blaszka pozbawiona wapnia stopniowo rozpuszcza się, aż całkiem zniknie. Wapń ze składnikiem EDTA tworzy zaś trwały, dobrze rozpuszczalny związek, który jako zbędny wydalany jest z organizmu. Chelatacja nie tylko leczy, ale także zapobiega miażdżycy. Dzięki niej krew w naszym ustroju może robić to, co powinna: odżywia wszystkie miejsca i usuwa z organizmu toksyny.
